Téamaí agus dátaí Sheachtain Oidhreachta Náisiúnta 2026 fógartha

Le blianta beaga anuas, mhéadaigh an tóir atá ar Sheachtain Oidhreachta Náisiúnta bliain ar bhliain. In 2025 bhí níos mó ná 2,500 imeacht oidhreachta ar siúl ar fud oileán na hÉireann, an líon is mó imeachtaí riamh i mbliain amháin. I mbliana, tugann an Chomhairle Oidhreachta cuireadh duit imeachtaí oidhreachta a iniúchadh i do cheantar féin tríd an téama “An Oidhreacht i mBaol”. Agus í ar siúl an 15 - 23 Lúnasa, i Seachtain Oidhreachta Náisiúnta na bliana seo tabharfar an deis duit smaoineamh ar áiteanna agus ar chleachtais oidhreachta atá i mbaol agus óna dteastaíonn ár n-aird, agus chun iad a aimsiú.

In 2026, mar chuid den tSeachtain Oidhreachta Náisiúnta pléifear an téama “An Oidhreacht i mBaol”. I dtréimhse ina bhfuil athrú ar an gcomhshaol, bunathrú sóisialta, agus athruithe teicneolaíochta atá ag luathú, tugtar cuireadh dúinn tríd an téama machnamh a dhéanamh ar na nithe a chuireann ár n-oidhreacht i mbaol - agus conas is féidir linn freagairt orthu le cúram, le cruthaitheacht, agus le freagracht chomhchoiteann.

An Oidhreacht Thógtha i mBaol

An raibh a fhios agat go mbeidh 25% de láithreáin oidhreachta thaifeadta neamhchosanta ar ghuais aeráide amháin nó níos mó faoi 2100? Ach tá an oidhreacht thógtha - lena n-áirítear foirgnimh stairiúla, sráid-dreacha, séadchomharthaí, agus láithreáin seandálaíochta - thar a bheith neamhchosanta ar iarmhairtí a bhaineann leis an aeráid amhail tuilte, creimeadh cósta, taise aníos, strus teirmeach, agus teagmhais adhaimsire. Teastaíonn ceardaithe traidisiúnta ó fhoirgnimh thraidisiúnta, a tógadh go minic le hábhair thréscaoilteacha agus le teicnící áitiúla, chun cuidiú leis na foirgnimh sin a chaomhnú agus a athchóiriú, scileanna atá ag éirí níos neamhchoitianta. Le haghaidh Seachtain Náisiúnta Oidhreachta 2026, molaimid thú chun na láithreáin agus foirgnimh sin atá i mbaol a iniúchadh. Leis an gCreat Náisiúnta um Oiriúnú don Athrú Aeráide aithnítear go bhfuil an t-athrú aeráide ina bhagairt shuntasach ar an oidhreacht thógtha agus seandálaíochta. Spreagann an Chomhairle Oidhreachta eagraithe imeachtaí chun machnamh a dhéanamh ar conas na láithreáin agus láithreacha sin a thabhairt chun suntais trí chainteanna, trí imeachtaí ar láithreáin, trí ath-léirmhíniú, trí thaighde agus trí go leor imeachtaí eile.

Is féidir leis na daoine sin a bhfuil scileanna traidisiúnta oidhreachta tógtha acu ár n-oidhreacht thógtha a athbheochan. Le haghaidh 2026, táthar ag súil go ndíreofar aird le linn na Seachtaine Oidhreachta Náisiúnta ar obair ceardaithe traidisiúnta. Is féidir

scileanna amhail tuíodóireacht, saoirseacht chloiche, gaibhneacht dhubh agus scileanna eile a cheiliúradh trí cheardlanna, trí thaispeántais agus trí imeachtaí.

Ní bhaineann cosaint na hoidhreachta tógtha le háiteanna a choinneáil mar a bhíodh siad fadó - baineann sé le deimhin a dhéanamh de gur féidir leanúint le hiad a úsáid, le meas a thabhairt orthu, agus le haire a thabhairt dóibh in aeráid atá ag athrú.

Oidhreacht Chultúrtha i mBaol

Áirítear leis an oidhreacht chultúrtha traidisiúin, teangacha, ceol, ceardaíocht, deasghnátha, agus cleachtais laethúla a seachadadh ar aghaidh ó ghlúin go glúin. Tá cuid mhór den oidhreacht inláimhsithe sin i mbaol mar gheall ar athruithe sóisialta, imirce, cailliúint seachadta ó ghlúin go glúin, agus úsáid teangacha réigiúnacha agus mionlaigh atá ag dul i laghad.

Ba mhian leis an gComhairle Oidhreachta cuireadh a thabhairt duit na cleachtais chultúrtha sin a iniúchadh atá i mbaol i do phobal féin. Go háirithe chun aird a dhíriú ar an tábhacht a bhaineann le heolas, scileanna agus cleachtais a sheachadadh ar aghaidh ó ghlúin go glúin, ar acmhainneacht na scéalaíochta ó bhéal, agus ar chumhacht an léirithe chultúrtha in am an ghéarchéime. Trí úsáid ár dteanga dúchais i scríbhinn agus ó bhéal a chuimsiú i ngníomhaíochtaí a eagraítear i réigiúin ina bhfuil Gaeltachtaí seanbhunaithe agus in áiteanna nach bhfuil an Ghaeilge á labhairt iontu go fairsing chomh maith, is féidir oidhreacht bheo na Gaeilge a neartú. Trí phreab-imeachtaí nó cainteanna i nGaeilge is féidir daoine a bhfuil beagán Gaeilge nó Gaeilge ar bith acu a spreagadh an teanga a iniúchadh.

Trínár n-oidhreacht chultúrtha atá i mbaol a iniúchadh amhail ceardaíocht thraidisiúnta agus cluichí traidisiúnta, ceol agus cineálacha eile ealaíon , cinntítear go ndéantar na traidisiúin sin a choinneáil beo in áiteanna a mbunúis. De réir mar a bhogaimid tríd an domhan áit ar féidir traidisiúin a bhaint óna gcomhthéacs pobail trí theicneolaíochtaí digiteacha, mura n-úsáidtear go cúramach iad, tá sé tábhachtach chun an oidhreacht chultúrtha a chosaint agus na daoine a iompraíonn í ar aghaidh leo a thacú - ag cinntiú go n-éistear le guthanna éagsúla, go dtugtar meas orthu agus tacaíocht dóibh. Trí Sheachtain Oidhreachta Náisiúnta 2026 spreagfar eagraithe imeachtaí chun tabhairt faoin oidhreacht bheo áitiúil, idir scéalaíocht, cleachtais chultúrtha agus traidisiúin a bhfuil an baol ann go n-imeoidh siad as.

An Oidhreacht Nádúrtha i mBaol

Léirítear na comharthaí is soiléire inár n-oidhreacht nádúrtha den bhaol atá os comhair ár n-oidhreachta. Tá an oidhreacht nádúrtha - ar dtírdhreacha, ar ngnáthóga, ár n-éiceachórais, agus ár mbithéagsúlacht - i mbaol mar gheall ar an athrú aeráide, cailliúint gnáthóg, truailliú, agus talamhúsáid trína gcuirtear brú atá ag dul i méid ar éiceachórais a mhúnlaigh patrúin lonnaíochtaí, cleachtais feirmeoireachta, béaloideas, agus logainmneacha leis na céadta.

Sa tSeachtain Oidhreachta Náisiúnta spreagtar dúinn amharc ar an dúlra ní mar rud atá scartha ón oidhreacht, ach mar chartlann bheo de na caidrimh idir daoine agus an comhshaol. Do Sheachtain Oidhreachta Náisiúnta 2026 gríosaímid eagraithe imeachtaí agus an pobal chun na gnáthóga, tírdhreacha, flóra agus fána a iniúchadh atá i mbaol. Déan imeachtaí a óstáil chun na téamaí sin a iniúchadh. D’fhéadfadh siúlóidí treoraithe, suirbhéanna ar ainmhithe, iniúchadh gnáthóg, ceardlanna nó smaoineamh ar bith eile a bheith i gceist leis sin a bheadh oiriúnach don téama sin i do thuairim.

Is gá éiceachórais a chosaint agus a athbhunú, athléimneacht éiceolaíochta a fheabhsú, agus tacú le réitigh bunaithe ar an dúlra. Tá cosaint na bithéagsúlachta ríthábhachtach ní amháin ar mhaithe le sláinte an chomhshaoil, ach ar mhaithe le marthanas na dtírdhreach cultúrtha agus na hoidhreachta inláimhsithe a bhaineann leo - idir ghnásanna séasúracha agus traidisiúin an bhia agus eolas áitiúil ar thalamh agus ar uisce.

Conas is féidir linn ár nOidhreacht i mBaol a iniúchadh

Cuirtear bealaí iomadúla ar fáil le linn Sheachtain Oidhreachta Náisiúnta 2026 d’eagraithe imeachtaí chun an téama “An Oidhreacht i mBaol” a iniúchadh ar bhealaí fiúntacha agus cruthaitheacha. Maidir le heagraithe imeachtaí, d’fhéadfadh na nithe a leanas a bheith san áireamh le himeachtaí: siúlóidí treoraithe ar bhailte stairiúla, ar imeallbhoird, nó ar thírdhreacha cultúrtha atá buailte ag an athrú aeráide; cainteanna nó taispeántais lena ndéantar iniúchadh ar fhoirgnimh, ar láithreáin seandálaíochta, nó ar bhithéagsúlacht atá faoi bhagairt; agus ceardlanna maidir le scileanna traidisiúnta tógála, ceardaíocht, bia nó cleachtais talún a thacaíonn le hinbhuanaitheacht.

Trí sheisiúin scéalaíochta, taifeadtaí na staire béil, agus imeachtaí dírithe ar an teanga is féidir cuidiú leis an oidhreacht chultúrtha bheo a chosaint, agus is féidir feasacht a mhúscailt ar chailliúint agus ar athléimneacht na hoidhreachta trí scannáin a thaispeáint, trí ghrianghrafadóireacht, agus trí shuiteáin ealaíne.

Cuirtear bealaí nua ar fáil le gníomhaíochtaí digiteacha - amhail turais fhíorúla, nó cartlannú pobail - chun oidhreacht i mbaol a dhoiciméadú agus a chomhroinnt, agus is féidir spriocluchtanna níos óige a mhealladh a bheith rannpháirteach trí imeachtaí teagmhálacha do theaghlaigh, trí rianta, agus trí cheardlanna cruthaitheacha. Bíodh sé mór nó beag, is deis é gach imeacht chun an méid atá ag meath a athbheochan, chun cur i gcoinne na nithe a chuireann ár n-oidhreacht chomhchoiteann faoi bhagairt, agus chun a athshamhlú conas is féidir ár bpobail a mhúnlú sa todhchaí tríd an oidhreacht.